Vừa qua, Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổ chức Cuộc thi viết “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương” do Ban Phụ nữ Quân đội phát động. Trang tin điện tử Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh xin giới thiệu tác phẩm đạt Giải Nhất của Trung úy QNCN Nguyễn Thị Chanh, Nhân viên Tổ Bảo tàng, Đội Quản lý Di tích, Đoàn 285. Tác phẩm có tiêu đề "Bữa cơm còn ấm":
"Có những ký ức bám riết con người ta suốt đời. Một khoảnh khắc bình thường: một bữa cơm, một ánh nhìn, một câu nói…”BÌNH THƯỜNG”... khi mất đi... ta nhận ra đó là điều:”KHÔNG THỂ CÓ LẠI”. Với tôi, ký ức ấy là một bữa cơm tối, bữa cơm cuối cùng gia đình tôi còn đủ đầy…
Tôi là nữ quân nhân, công tác tại Đoàn 285, Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chồng tôi cũng là quân nhân, chúng tôi luôn có những khoảng trống vì nhiệm vụ, bữa cơm vì thế hiếm khi đủ mặt.Tôi quen ngồi vào mâm cơm mà thiếu một người. Lúc đó, chúng tôi có hai con gái và một con trai tên Trọng Hiếu. Hiếu là một đứa trẻ đặc biệt. Con chậm hơn các bạn cùng trang lứa. Sáu tuổi, con vẫn chưa nói, chỉ ú ớ những câu vô nghĩa và lặng lẽ quan sát bằng đôi mắt rất sâu và rất tĩnh. Tôi tan làm về vội bắt gà thịt vì chồng tôi về sau ba tuần công tác. Rau hái ngoài vườn, bát cà nén, anh thích là tôi tự làm từ vài hôm trước, thịt kho trứng tôi nêm rất kỹ, chỉ mong khi anh ăn sẽ thấy ấm lòng. Một bữa cơm nóng, sạch, đủ vị, tự tay mình nuôi, trồng, làm ra, đặt lên mâm cơm, là tình cảm, là sự chắt chiu của người mẹ, người vợ dành cho những người thân yêu.
Mỗi món ăn tôi chuẩn bị bằng tất cả sự chắt chiu và yêu thương
Lúc tôi nấu, con gái lớn phụ tôi nhặt rau, xếp bát, con út chạy theo chị, còn Hiếu đứng ở cửa,ánh mắt con không xa xăm như mọi ngày. Tôi nhìn con, lòng bỗng dâng lên một cảm giác vừa ấm áp, vừa thấp thỏm. Tiếng xe máy dừng trước cửa, hai con gái chạy ào ra gọi “bố về”. Tôi trong bếp, tay cầm chiếc muôi mà tim đập nhanh một nhịp rất quen. Hiếu không chạy theo, con nhìn rất lâu, rồi bước tới ôm lấy chân bố.
Đến bữa ăn, cả nhà quây quần ngồi thành vòng tròn, ấm cúng, ai cũng nhìn thấy nhau, vòng tròn ấy không có điểm bắt đầu, không có điểm kết thúc, khép kín và nối tiếp, giống như cách người ta mong hạnh phúc gia đình sẽ tròn đầy, tiếp diễn bình yên như vậy mãi.
Mâm cơm giữa vòng tròn, đĩa gà luộc vàng ươm, canh rau muống còn bốc hơi, đĩa rau xanh và bát cà nén, món thịt kho tàu đậm đà. Ngồi vào ăn, hai con gái kể chuyện trường lớp. Ngồi trong vòng tròn ấy, tôi thấy từng khuôn mặt, từng ánh mắt, từng nụ cười một cảm giác rất yên, rất đầy dâng lên trong lòng.
Hiếu ngoan, con ăn từng miếng nhỏ, thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn bố. Tôi gắp cho con, xé nhỏ vì biết con ăn chậm. Tôi nhìn con, chợt thấy mình như nín thở, hạnh phúc, ấm áp đến lạ. Trên mâm có đĩa thịt gà, tôi định xé một miếng cho Hiếu thì thấy con bỗng dừng ăn, chiếc thìa dừng giữa khoảng không, con nhìn chằm chằm vào đĩa thịt gà, ánh mắt con trở nên rất tập trung. Tôi khẽ nhắc: “Hiếu ăn đi con!”. Con không phản ứng, không gian tĩnh đến mức tôi nghe cả tiếng thở của mình, môi con mấp máy, rất chậm, từng chữ một rơi xuống: “Hiếu… ăn… thịt… gà…”
Câu nói ngắt quãng nhưng rõ ràng, khiến cả nhà lặng đi, không ai nói gì, như thể tất cả đều sợ phá vỡ khoảnh khắc ấy. Tôi nhìn con mà nước mắt rơi: “Con tôi nói rồi…”.Hiếu không nói thêm, con chỉ cười. Bữa cơm đó, chúng tôi ngồi rất lâu, không ai đứng dậy, không ai muốn rời đi. Có những điều, khi kết thúc rồi, không bao giờ quay lại…Ăn cơm xong, chồng tôi trở lại đơn vị. Vài hôm sau, vào một buổi tối cũng vừa ăn cơm xong con mải chơi chạy ra đường, tai nạn giao thông xảy ra ngay trước cửa nhà, khi tôi ôm Trọng Hiếu vào lòng, gọi con thảm thiết, không một âm thanh đáp lại. Tôi còn chưa kịp dạy con gọi “mẹ”, câu nói duy nhất tôi được nghe từ con, lại là câu nói trong bữa cơm hôm ấy. Những ngày sau đó trôi qua như một khoảng trống kéo dài, mâm cơm vẫn được dọn ra, nhưng vòng tròn ngày nào đã không còn khép kín.
Tới tận bây giờ, trong bữa cơm của gia đình tôi vẫn luôn có một chiếc bát và một chiếc thìa dành cho một thành viên đặc biệt
Ba năm sau, tôi sinh thêm một bé trai, mâm cơm lại có thêm ba đứa trẻ, tiếng cười lại ùa về nhưng lòng tôi luôn có một khoảng lặng. Mỗi lần thấy thịt gà tôi thường lặng lẽ nhìn, như nhìn đủ lâu, tôi sẽ lại nghe thấy giọng con đâu đó, rất nhỏ thôi, nhưng đủ theo tôi suốt cả cuộc đời. Nhiều lúc ta hay ăn vội, rồi đi vội, nhưng lần ngồi cạnh nhau biết đâu lại là lần cuối và có những câu nói khi trở thành ký ức thì cuộc đời ta cũng chỉ nghe lại được bằng nước mắt.
Chiều hôm ấy, tôi nhóm bếp rất lâu
Ngọn lửa nhỏ mà lòng mình cứ ấm
Con gà nuôi sau vườn, rau vừa hái
Từng món ăn… tôi nấu bằng yêu thương.
Anh trở về sau hai tuần công tác
Áo còn vương mùi nắng gió thao trường
Hai đứa nhỏ ríu ran quanh bếp
Còn Hiếu thì… đứng lặng nhìn xa.
“Hiếu… ăn… thịt… gà…” con bật nói
Ba tiếng nói… rơi vào tim tôi
Như giọt nước… vỡ ra trong lặng lẽ
Tôi không tin… mà nước mắt đã rơi
Sau bữa ấy… anh lại về đơn vị
Rồi một chiều… trước hiên nhà quen thuộc
Con đi rồi… nhanh đến lặng thinh…
Tôi gọi mãi… mà không còn ai đáp
Chỉ còn vang… câu nói buổi hôm nào
“Hiếu ăn thịt gà…” - nghe rất rõ
Mà sao giờ… xa quá… biết tìm đâu.
Mâm cơm cũ… tôi vẫn ngồi như trước
Vẫn bát kia… vẫn chiếc chiếu năm nào
Nhưng vòng tròn… không còn khép kín
Một chỗ ngồi… trống đến tận mai sau.
Ba năm sau… nhà lại thêm tiếng trẻ
Vẫn ba con… hai gái, một trai
Nhưng có điều… không gì thay thế được
Là đứa con… đã mãi mãi xa rời.
Giờ mỗi lần nhìn đĩa gà trên mâm
Tôi vẫn lặng… không dám đưa tay gắp
Sợ đâu đó… con lại nhìn rất khẽ
Và gọi tôi… bằng giọng nói năm nào…
Hà Nội, tháng 4 năm 2026"
Trung úy QNCN Nguyễn Thị Chanh













